Een gelekt intern memo van de Brusselse openbaarvervoeroperator STIB heeft, in ongewoon openhartige bewoordingen, toegegeven dat het tramnet van de stad, in enige operationele zin, al veertig jaar niet rijdt, en dat de aanwezigheid van trams bij haltes door de hele hoofdstad, in de woorden van de vennootschap, “grotendeels toevallig en niet het resultaat van planning” is geweest.

Het memo, gemerkt “Vertrouwelijk, niet aan de passagiers tonen” en gedateerd maart, werd door deze krant verkregen nadat het was achtergelaten op een zitplaats van tramlijn 7, die, typerend, pech had gekregen nabij Montgomery.

“We hebben de illusie vier decennia lang in stand gehouden”

Het document, gericht aan de raad van bestuur van de STIB, telt drieëntwintig pagina’s en wordt intern omschreven als een “biecht-oefening.” De centrale bevinding is dat het tramnetwerk, in tegenstelling tot de publieke informatie, sinds 1986 “enkel in notionele zin” werkt, en dat de verschijning van trams bij haltes door de hele stad het product is geweest van “zwaartekracht, momentum en hoop, eerder dan dienstregeling.”

“We hebben de illusie vier decennia lang in stand gehouden,” aldus het memo. “De illusie heeft, over het algemeen, standgehouden. Passagiers hebben, in grote lijnen, zichzelf de schuld gegeven. We zijn, op dit punt, moreel verplicht om eerlijk te zijn, hoewel we erkennen dat dit, in enige praktische zin, de trams niet zal verbeteren.”

“De trams zijn niet te laat. De trams zijn, technisch gezien, nooit gepland. Men kan niet te laat zijn voor iets waartoe men niet heeft afgesproken te verschijnen.” Gelekt intern STIB-memo, maart 2026

Het memo schrijft het overleven van het systeem toe aan een combinatie van “lage passagiersverwachtingen, de regen, en het feit dat het alternatief de bus is, die erger is.”

STIB: “We staan achter onze notionele dienst”

Benaderd voor commentaar bevestigde een woordvoerder van de STIB de authenticiteit van het memo maar wierp tegen dat de vennootschap het publiek had misleid. “We zijn altijd duidelijk geweest dat de trams ‘bij benadering’ rijden,” aldus de woordvoerder. “Het woord ‘bij benadering’ staat op elke dienstregeling die we ooit hebben gepubliceerd. We vinden niet dat we misleidend zijn geweest. We vinden dat we poëtisch zijn geweest.”

De Brusselse gewestregering heeft een onderzoek aangekondigd. Het onderzoek zal, aldus een gewestelijke woordvoerder, worden uitgevoerd door een tram, die naar verwachting over ongeveer zes tot achttien maanden zal aankomen.